Chapter 2 · 20 hours
मानव शरीर संरचना र क्रिया विज्ञान
SEE past exam questions
Past questions and answers
11 questions set from this chapter, 1 of them more than once. Most repeated first.
- Asked 2 times
- 2082 Chaitra · 1 mark
- 2082 Pre-board · PABSON Set A · 1 mark
प्याङ्क्रियाज ग्रन्थिले उत्पादन गर्ने हर्मोनको नाम के हो ?
Answer
प्याङ्क्रियाज ग्रन्थिले उत्पादन गर्ने हर्मोन इन्सुलिन (Insulin) हो। यो ल्याङ्गरहान्सको टापु (Islets of Langerhans) का बिटा कोषिकाले बनाउँछ र रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- 2082 Chaitra · 8 marks
मूत्र प्रणालीको सफा चित्र कोरी विभिन्न भागहरूको नामाकरण गर्नुहोस् ।
Figure: Student must draw and label a diagram of the urinary system (kidneys, ureters, bladder, urethra); no figure printed.
Answer
मूत्र प्रणाली (Urinary System) को नामाङ्कित चित्र
वृक्क धमनी ─▶ ┌─────────┐ ┌─────────┐ ◀─ वृक्क शिरा
│ दायाँ │ │ बायाँ │
│ वृक्क │ │ वृक्क │ (Kidney)
└────┬────┘ └────┬────┘
│ │
मूत्रवाहिनी मूत्रवाहिनी (Ureter)
│ │
└─────┬─────┘
┌────┴────┐
│ मूत्राशय │ (Urinary Bladder)
└────┬────┘
मूत्रमार्ग (Urethra)
▼
नामाङ्कन गरिएका भागहरू:
- वृक्क / मिर्गौला (Kidney): सिमीको बियाँको आकारका दुईओटा अङ्ग, जसले रगत छानी पिसाब बनाउँछन्।
- मूत्रवाहिनी (Ureter): वृक्कबाट पिसाब मूत्राशयसम्म पुर्याउने नली।
- मूत्राशय (Urinary Bladder): पिसाब जम्मा हुने थैली।
- मूत्रमार्ग (Urethra): मूत्राशयबाट पिसाब शरीरबाहिर निकाल्ने नली।
- वृक्क धमनी (Renal Artery): रगत वृक्कमा ल्याउने रक्तनली।
- वृक्क शिरा (Renal Vein): छानिएको रगत वृक्कबाट बाहिर लैजाने रक्तनली।
चित्र सफा र अनुपातअनुसार कोरी प्रत्येक भागमा सिधा रेखा तानेर नाम लेख्नुपर्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- 2082 Chaitra · 8 marks
स्त्री प्रजनन प्रणालीको भित्री भागको सफा चित्र कोरी विभिन्न अङ्गहरूको नामाकरण गर्नुहोस् ।
Figure: Student must draw and label a diagram of the internal female reproductive system; no figure printed.
Answer
स्त्री प्रजनन प्रणालीको भित्री भाग (Internal Female Reproductive System)
चित्र (Diagram):
┌─────────────────────────────┐
│ डिम्बवाहिनी (Fallopian │
│ Tube / Oviduct) │
└──────────────┬──────────────┘
│
अण्डाशय ────┐ │
(Ovary) │ │
│ ┌──────────┴──────────┐
└────────┤ │
│ पाठेघर (Uterus / │
│ Womb) │
│ │
└──────────┬──────────┘
│
│
┌──────────┴──────────┐
│ पाठेघरको मुख │
│ (Cervix) │
└──────────┬──────────┘
│
┌──────────┴──────────┐
│ योनि (Vagina) │
└─────────────────────┘
विभिन्न अङ्गहरूको नाम र कार्य:
| क्र.सं. | अङ्गको नाम | कार्य |
|---|---|---|
| १ | अण्डाशय (Ovary) | अण्डोत्सर्ग गर्नु तथा इस्ट्रोजन र प्रोजेस्टेरोन हार्मोन उत्पादन गर्नु |
| २ | डिम्बवाहिनी (Fallopian Tube) | अण्डालाई ग्रहण गरी पाठेघरसम्म पुर्याउनु; निषेचन यहीँ हुन्छ |
| ३ | पाठेघर (Uterus) | भ्रूणको विकास तथा पालनपोषण गर्नु |
| ४ | पाठेघरको मुख (Cervix) | पाठेघर र योनिलाई जोड्नु; गर्भावस्थामा बन्द रहनु |
| ५ | योनि (Vagina) | सन्तान जन्मने मार्ग; रजस्वला बाहिर निस्कने बाटो |
नोट: परीक्षामा चित्र कोर्दा अण्डाशय, डिम्बवाहिनी, पाठेघर, पाठेघरको मुख र योनि — यी पाँचै अङ्ग स्पष्ट देखिने गरी कोरी, तीर (arrow) लगाई नाम लेख्नुपर्छ ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- 2082 Pre-board · PABSON Set A · 1 mark
पाठेघरको कुनै एक कार्य लेख्नुहोस् ।
Write one function of uterus.
Answer
पाठेघरको एउटा कार्य: निषेचित डिम्बलाई आफ्नो भित्री भित्तामा रोपिन दिई गर्भको भ्रूणलाई बच्चा जन्मनुअघिसम्म सुरक्षित राख्दै पोषण दिई बढ्न मद्दत गर्नु हो।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- 2082 Pre-board · PABSON Set A · 8 marks
मुटुको सफा चित्र कोरी विभिन्न भागहरूको नाम लेख्नुहोस् । मुटुका दुईओटा कार्यहरू लेख्नुहोस् ।
Figure: Student must draw and label a diagram of the heart; no figure printed.
Draw a neat diagram of the heart and label different parts. Then write any two functions of the heart.
Answer
मुटुको चित्र कोर्ने तरिका: कापीमा नाशपाती आकारको मुटु कोर्नुहोस्। बीचमा खडा पर्खाल (सेप्टम) राखेर दायाँ र बायाँ भाग छुट्याउनुहोस्। माथि दुई कोठा (दायाँ र बायाँ एट्रियम) र तल दुई कोठा (दायाँ र बायाँ भेन्ट्रिकल) देखाउनुहोस्। एट्रियम र भेन्ट्रिकलबिच भल्भ राख्नुहोस् र रक्तनलीहरू जोडेर नाम लेख्नुहोस्।
चित्रमा नाम लेख्नुपर्ने भागहरू:
| भाग | स्थान / कार्य |
|---|---|
| दायाँ एट्रियम | माथिल्लो दायाँ कोठा; शरीरबाट आएको अशुद्ध रगत लिन्छ |
| बायाँ एट्रियम | माथिल्लो बायाँ कोठा; फोक्सोबाट आएको शुद्ध रगत लिन्छ |
| दायाँ भेन्ट्रिकल | तल्लो दायाँ कोठा; अशुद्ध रगत फोक्सोतर्फ पठाउँछ |
| बायाँ भेन्ट्रिकल | तल्लो बायाँ कोठा; शुद्ध रगत सारा शरीरमा पठाउँछ |
| सेप्टम | दायाँ र बायाँ भाग छुट्याउने पर्खाल |
| ट्राइकस्पिड भल्भ | दायाँ एट्रियम र दायाँ भेन्ट्रिकलबिच |
| बाइकस्पिड (माइट्रल) भल्भ | बायाँ एट्रियम र बायाँ भेन्ट्रिकलबिच |
| महाधमनी (Aorta) | बायाँ भेन्ट्रिकलबाट शुद्ध रगत लैजान्छ |
| फोक्सो धमनी (Pulmonary artery) | दायाँ भेन्ट्रिकलबाट अशुद्ध रगत फोक्सोमा लैजान्छ |
| फोक्सो शिरा (Pulmonary vein) | फोक्सोबाट शुद्ध रगत बायाँ एट्रियममा ल्याउँछ |
| ऊर्ध्व र अधो महाशिरा (Superior and inferior vena cava) | शरीरबाट अशुद्ध रगत दायाँ एट्रियममा ल्याउँछन् |
मुटुका दुईओटा कार्यहरू:
१. शरीरका सबै भागमा अक्सिजन र पोषक तत्त्वयुक्त रगत पम्प गरी पुर्याउनु।
२. शरीरबाट आएको कार्बन डाइअक्साइडयुक्त रगत फोक्सोमा पठाई शुद्ध हुन सहयोग गर्नु।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- CDC Class 10 Health and Physical Education model question · 1 mark
पिट्युटरी गन्थिले उत्पादन गर्ने कुनै एउटा हर्मोनको नाम उल्लेख गर्नुहोस् ।
Answer
पिट्युटरी ग्रन्थिले उत्पादन गर्ने एउटा हर्मोनको नाम: वृद्धि हर्मोन (Growth Hormone) ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- CDC Class 10 Health and Physical Education model question · 1 mark
मिर्गौला स्वस्थ राख्ने मुख्य उपाय पत्ता लगाउनुहोस् ।
Answer
मिर्गौला स्वस्थ राख्ने मुख्य उपाय पर्याप्त पानी पिउनु हो। दिनमा कम्तीमा ८–१० गिलास पानी पिउँदा फोहोर पदार्थ पिसाबमार्फत बाहिर निस्कन्छ र मिर्गौलामा ढुङ्गा तथा सङ्क्रमण हुने जोखिम घट्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- CDC Class 10 Health and Physical Education model question · 8 marks
मिर्गौलाको सफा चित्र बनाई यसका भागहरूको नामङ्कन गर्नुहोस् र मिर्गौला स्वस्थ राख्ने तरिका उदाहरणसहित व्याख्या गर्नुहोस् ।
Figure: Student must draw a labelled diagram of the kidney (no figure supplied on paper).
Answer
मिर्गौलाको नामाङ्कित चित्र (भित्री संरचना)
┌──────────────────────────┐
╱ वृक्क बोक्रा (Cortex) ╲
│ ┌──────────────────┐ │
│ │ वृक्क मज्जा │ │ ◀─ वृक्क धमनी
│ │ (Medulla) │ │ ◀─ वृक्क शिरा
│ └─────┐ │ │
╲ वृक्क श्रोणि (Pelvis) ╱
└─────────┬────────────────┘
│
मूत्रवाहिनी (Ureter)
भागहरू:
- वृक्क बोक्रा (Renal Cortex): बाहिरी तह, जहाँ रगत छानिन्छ।
- वृक्क मज्जा (Renal Medulla): भित्री तह, जहाँ नेफ्रोनका नलीहरू हुन्छन्।
- वृक्क श्रोणि (Renal Pelvis): पिसाब जम्मा हुने कीप आकारको भाग।
- मूत्रवाहिनी (Ureter): पिसाबलाई मूत्राशयतर्फ लैजाने नली।
- वृक्क धमनी (Renal Artery): रगत वृक्कमा ल्याउने नली।
- वृक्क शिरा (Renal Vein): रगत वृक्कबाट बाहिर लैजाने नली।
मिर्गौला स्वस्थ राख्ने तरिका (उदाहरणसहित)
- पर्याप्त पानी पिउने: दिनमा ८–१० गिलास पानी पिउँदा विषाक्त पदार्थ पिसाबसँगै निस्कन्छ। उदाहरण: बिहान उठ्नेबित्तिकै १–२ गिलास पानी पिउने।
- नुन र चिल्लो कम खाने: बढी नुनले रक्तचाप बढाई मिर्गौलामा दबाब दिन्छ। उदाहरण: चाउचाउ, अचार र प्याकेटका खानेकुरा कम खाने।
- पिसाब नरोक्ने: लामो समय पिसाब रोक्दा सङ्क्रमण हुन्छ। उदाहरण: यात्रामा पनि समयमै पिसाब फेर्ने।
- सरसफाइ अपनाउने: शौचालयपछि र खानुअघि साबुनपानीले हात धुँदा मूत्रमार्ग सङ्क्रमण रोकिन्छ।
- नियमित व्यायाम: दिनमा ३० मिनेट हिँड्ने वा योग गर्दा रक्तसञ्चार र तौल सन्तुलित हुन्छ।
- धूमपान र मद्यपान त्याग्ने: यी पदार्थले मिर्गौलाका कोषिका बिगार्छन्।
- चिकित्सकको सल्लाहबिना औषधि नखाने: विशेषगरी दुखाइ कम गर्ने औषधि (पेनकिलर) लामो समय सेवन गर्नु हुँदैन।
- नियमित स्वास्थ्य जाँच: मधुमेह र उच्च रक्तचाप भए नियन्त्रणमा राख्ने तथा वर्षमा एकपटक पिसाब र रगत जाँच गराउने।
यी बानी अपनाएमा मिर्गौला लामो समय स्वस्थ रहन्छ र मिर्गौला फेल हुने जोखिम घट्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education · 1 mark
रगतलाई छान्ने र रक्तचापलाई नियमित गर्ने कार्य कुन प्रणालीले गर्छ ?
Which system is responsible for blood filtration and blood pressure regulation?
Answer
रगतलाई छान्ने र रक्तचापलाई नियमित गर्ने कार्य मूत्र प्रणाली (उत्सर्जन प्रणाली) ले गर्छ। मृगौलाले रगतबाट फोहोर पदार्थ र अतिरिक्त पानी छानेर पिसाबका रूपमा बाहिर निकाल्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education · 8 marks
सुषुम्नाको परिचय दिई यसले मानव शरीरमा गर्ने कार्यहरूको वर्णन गर्नुहोस् ।
Discuss about spinal cord along with classification of different activities it performs in human body.
Answer
परिचय: सुषुम्ना (spinal cord) मेरुदण्डभित्र रहेको लामो, नलीजस्तो स्नायुको समूह हो। यो मस्तिष्कको तल्लो भाग (मेडुला) बाट सुरु भई कम्मरको माथिल्लो भागसम्म फैलिएको हुन्छ। यसको लम्बाइ करिब ४२–४५ सेन्टिमिटर हुन्छ र यो तीन तहका झिल्ली (मेनिन्जेस) ले ढाकिएको हुन्छ। यसबाट ३१ जोडी मेरुदण्डीय स्नायु निस्कन्छन्।
सुषुम्नाका कार्यहरू:
- सन्देश आदानप्रदान: शरीरका विभिन्न भागबाट आएका संवेदना मस्तिष्कसम्म र मस्तिष्कका आदेश अङ्गहरूसम्म पुर्याउँछ।
- प्रतिवर्त क्रिया नियन्त्रण: आगोमा हात पर्दा हात तान्ने जस्ता तत्काल हुने क्रिया मस्तिष्कको सहभागिताबिना सुषुम्नाले नियन्त्रण गर्छ।
- मांसपेशी सञ्चालन: मांसपेशीमा आदेश पठाई शरीरको हलचल सम्भव बनाउँछ।
- स्वचालित कार्यमा सहयोग: मलमूत्र त्याग, रक्तचाप जस्ता केही स्वचालित कार्यमा सहयोग गर्छ।
- संवेदना ग्रहण: छोएको, दुखाइ र तापक्रम जस्ता संवेदना मस्तिष्कमा पठाउँछ।
- मेरुदण्डको रक्षा: मेरुदण्ड र झिल्लीको सुरक्षामा रहेकाले सुषुम्नाको कार्य सुरक्षित रहन्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education · 8 marks
गर्भाधान प्रक्रियाको वर्णन गर्नुहोस् ।
Explain the fertilization process.
Answer
परिचय: पुरुषको शुक्रकीट र महिलाको अण्डा (डिम्ब) को मिलन भई भ्रूण बन्ने प्रक्रियालाई गर्भाधान (fertilization) भनिन्छ।
प्रक्रिया:
- अण्डाको निष्कासन: महिलाको मासिक चक्रको करिब १४औँ दिनमा अण्डाशयबाट परिपक्व अण्डा निस्कन्छ (ओभुलेसन) र डिम्बनलीमा पुग्छ। अण्डा करिब २४ घण्टा जीवित रहन्छ।
- शुक्रकीटको प्रवेश: सम्भोगका बेला पुरुषले योनिमा वीर्य स्खलन गर्छ। वीर्यमा लाखौँ शुक्रकीट हुन्छन्, जो पुच्छरको सहायताले पौडिँदै पाठेघरबाट डिम्बनलीतर्फ जान्छन्।
- मिलन: लाखौँ शुक्रकीटमध्ये एउटाले मात्र अण्डाको बाहिरी तह छेडेर भित्र प्रवेश गर्छ। त्यसपछि अरू शुक्रकीट भित्र पस्न सक्दैनन्।
- केन्द्रकको संयोजन: शुक्रकीट र अण्डाको केन्द्रक जोडिन्छन्। प्रत्येकमा २३ वटा क्रोमोजोम हुन्छन् र जोडिएपछि ४६ वटा (२३ जोडी) क्रोमोजोम भएको जाइगोट बन्छ।
- विभाजन र रोपण: जाइगोट बारम्बार विभाजन हुँदै भ्रूण बन्छ र डिम्बनलीबाट पाठेघरमा आइपुग्छ। करिब ६–७ दिनपछि पाठेघरको भित्तामा टाँसिन्छ (इम्प्लान्टेसन)।
- गर्भको विकास: यसपछि गर्भको विकास सुरु हुन्छ र करिब ९ महिनामा शिशुको जन्म हुन्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
Questions from SEE 2082 Health and Physical Education, RE-3041 (Board exam, Chaitra 2082 (scan, FM 50)), CDC Class 10 Health and Physical Education model question (2076-curriculum pattern) (CDC model paper, FM 50), Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education (OPT.II 3041) Model Set 1 (Model paper (not a board exam), FM 50, 2 hrs, 9x1 + 5x5 + 2x8; undated. Questions only; its solutions were not used.) and PABSON SEE Pre-Board 2082 Health & Physical Education, Set A (PS3041 A) (PABSON pre-board exam, 2082 (paper dated 2081/10/15), FM 50, 1:30 hrs, 9x1+5x5+2x8; read from the scanned paper images only, answers not used.). Answers are written for this site; check them against your class notes.
Chapter titles and hours from the official syllabus ↗