Chapter 3 · 15 hours
बृहत् यौनिकता शिक्षा
SEE past exam questions
Past questions and answers
10 questions set from this chapter, 1 of them more than once. Most repeated first.
- Asked 2 times
- 2082 Chaitra · 5 marks
- 2082 Pre-board · PABSON Set A · 5 marks
बृहत् यौनिकता शिक्षाको माध्यमबाट यौन हिंसालाई कसरी न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ ? पाँच बुँदामा लेख्नुहोस् ।
Answer
बृहत् यौनिकता शिक्षाको माध्यमबाट यौन हिंसा न्यूनीकरण गर्ने उपायहरू:
१. सचेतना र जानकारीमूलक शिक्षा: बृहत् यौनिकता शिक्षाले यौनिकता, सहमति (consent), शारीरिक सीमा र व्यक्तिगत अधिकारबारे सही जानकारी दिन्छ। यसले यौन हिंसा के हो, कसरी हुन्छ र यसका परिणाम के हुन्छन् भन्ने बुझाएर व्यक्तिलाई सचेत बनाउँछ।
२. सहमति (Consent) को अभ्यास: सहमति बिनाको कुनै पनि यौन सम्पर्क यौन हिंसा हो भन्ने कुरा सिकाइन्छ। "हो" भन्नु मात्र सहमति हो, "होइन" भन्नु होइन भन्ने स्पष्ट बुझाइले जबरजस्ती र दबाबमूलक सम्बन्धलाई रोक्छ।
३. लैंगिक समानता र सम्मानको विकास: यसले लिंग, जात, धर्म, यौनिक अभिमुखीकरणका आधारमा भेदभाव नगर्न र सबैलाई समान रूपमा सम्मान गर्न सिकाउँछ। सम्मानजनक व्यवहारले हिंसाको जग हटाउँछ।
४. सञ्चार र दबाब सामना गर्ने सीप: साथीको दबाब, गलत सूचना र जोखिमपूर्ण अवस्थामा "होइन" भन्न सक्ने, सहयोग माग्न सक्ने र सुरक्षित निर्णय गर्न सक्ने सीप विकास हुन्छ।
५. कानुन र सहयोगी संयन्त्रको जानकारी: यौन हिंसा कानुनतः दण्डनीय अपराध हो भन्ने जानकारी, पीडितलाई सहयोग गर्ने संस्था, हेल्पलाइन र रिपोर्टिङ प्रक्रियाबारे जानकारीले हिंसालाई निरुत्साहित गर्छ र पीडितलाई न्याय दिलाउन मद्दत गर्छ।
निष्कर्ष: यसरी बृहत् यौनिकता शिक्षाले ज्ञान, सीप र सकारात्मक मान्यता दिएर यौन हिंसा रोक्न र सुरक्षित समाज निर्माण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- 2082 Chaitra · 1 mark
यौन हिंसा भनेको के हो ? एक वाक्यमा लेख्नुहोस् ।
Answer
यौन हिंसा भनेको कुनै व्यक्तिको यौन स्वतन्त्रता र यौन अधिकारको विरुद्धमा जबरजस्ती, धम्की, दबाब वा बल प्रयोग गरी गरिने यौनजन्य कार्य वा व्यवहार हो, जसले पीडितको शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्दछ ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- 2082 Chaitra · 1 mark
विवाहपूर्व गरिने यौन सम्पर्कको कुनै एक खराब असर लेख्नुहोस् ।
Answer
विवाहपूर्व गरिने यौन सम्पर्कको एक खराब असर:
यौन रोग (यौन संक्रमण) को सर्ने जोखिम — विवाहपूर्व यौन सम्पर्कबाट एच.आई.भी./एड्स, गोनोरिया, सिफलिस जस्ता यौन रोगहरू सजिलै सर्न सक्छन् ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- CDC Class 10 Health and Physical Education model question · 1 mark
- 2082 Pre-board · PABSON Set A · 1 mark
असुरक्षित यौनव्यवहारको कुनै एउटा उदाहरण उल्लेख गर्नुहोस् ।
Answer
असुरक्षित यौनव्यवहारको एउटा उदाहरण:
कन्डम (निरोध) नलगाई यौनसम्पर्क गर्नु वा एकभन्दा बढी यौनसाथी राखी सुरक्षित उपाय नअपनाई यौनसम्पर्क गर्नु असुरक्षित यौनव्यवहारको उदाहरण हो। यसले एच.आई.भी./एड्स, यौनजन्य संक्रमण तथा अनिच्छित गर्भधारणको जोखिम बढाउँछ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- CDC Class 10 Health and Physical Education model question · 8 marks
- 2082 Pre-board · PABSON Set A · 8 marks
महिला प्रजनन अङ्गको सफा चित्र बनाई यसका भागहरूको नामाङ्कन गर्नुहोस् र महिला प्रजनन प्रणाली स्वस्थ राख्ने व्यावहारिक तरिका छलफल गर्नुहोस् ।
Figure: Student must draw a labelled diagram of the female reproductive organ (no figure supplied on paper).
Answer
महिला प्रजनन अङ्गको नामाङ्कित चित्र (भित्री भाग)
अण्डाशय (Ovary) ─┐ ┌─ अण्डाशय (Ovary)
╲ ╲ ╱ ╱
डिम्बवाहिनी ───── ╲ ╲__________╱ ╱ ───── डिम्बवाहिनी
(Fallopian tube) ╲ पाठेघर ╱ (Fallopian tube)
╲(Uterus)╱
╲______╱
│ │ ◀─ पाठेघरको मुख (Cervix)
│ │
│ │ ◀─ योनि (Vagina)
└────┘
भागहरू र कार्य:
- अण्डाशय (Ovary): डिम्ब (अण्डा) उत्पादन गर्ने र इस्ट्रोजन तथा प्रोजेस्टेरोन हर्मोन निकाल्ने।
- डिम्बवाहिनी (Fallopian tube): डिम्बलाई पाठेघरसम्म पुर्याउने; निषेचन यहीँ हुन्छ।
- पाठेघर (Uterus): भ्रूण विकसित हुने मांसपेशीयुक्त अङ्ग।
- पाठेघरको मुख (Cervix): पाठेघर र योनिलाई जोड्ने साँघुरो भाग।
- योनि (Vagina): सन्तान जन्मने र महिनावारीको रगत बाहिर निस्कने मार्ग।
महिला प्रजनन प्रणाली स्वस्थ राख्ने व्यावहारिक तरिका
- व्यक्तिगत सरसफाइ: दैनिक स्नान गर्ने; महिनावारीमा सफा प्याड वा कपडा प्रयोग गरी ४–६ घण्टामा फेर्ने र सुरक्षित तरिकाले विसर्जन गर्ने।
- सफा भित्री वस्त्र: सुती र सुख्खा भित्री वस्त्र लगाई दैनिक फेर्ने।
- सन्तुलित आहार: आइरन, क्याल्सियम र भिटामिनयुक्त खानेकुरा (हरियो सागसब्जी, फलफूल, दाल, दूध) खाने र पर्याप्त पानी पिउने।
- व्यायाम र आराम: नियमित हल्का व्यायाम, योग र पर्याप्त निद्रा।
- शौचपछिको सरसफाइ: अगाडिबाट पछाडितर्फ सफा गर्ने र साबुनपानीले हात धुने।
- सुरक्षित यौन व्यवहार: यौनजन्य सङ्क्रमण र एचआईभी/एड्सबाट बच्न असुरक्षित यौन सम्पर्कबाट टाढा रहने।
- नियमित जाँच: पाठेघरको मुखको क्यान्सरको परीक्षण (प्याप स्मियर) र स्तन परीक्षण गराउने।
- खोप: एचपीभी (HPV) खोप लगाउने।
- लक्षण देखिए उपचार: असामान्य स्राव, पेट दुख्ने, अनियमित रगत बग्ने वा पिसाब पोल्ने भए तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मीसँग परामर्श गर्ने।
यी तरिका अपनाउँदा महिला प्रजनन प्रणाली स्वस्थ रहन्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- CDC Class 10 Health and Physical Education model question · 1 mark
यौनिकता शिक्षाको कुनै एउटा महत्त्व लेख्नुहोस् ।
Answer
यौनिकता शिक्षाको महत्त्व: यसले किशोरकिशोरीलाई यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्यबारे सही ज्ञान दिई यौनजन्य संक्रमण (एचआईभी/एड्स) र अनिच्छित गर्भधारणबाट बच्न सक्षम बनाउँछ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- CDC Class 10 Health and Physical Education model question · 5 marks
कसरी बृहत् यौनिकता शिक्षाका माध्यमबाट यौनहिंसालाइ हटाउन सकिन्छ ?
Answer
बृहत् यौनिकता शिक्षाका माध्यमबाट यौनहिंसा हटाउने उपायहरू
बृहत् यौनिकता शिक्षा (Comprehensive Sexuality Education) भन्नाले यौनिकता, प्रजनन स्वास्थ्य, लैंगिक समानता, सहमति, सुरक्षा र अधिकारसम्बन्धी उमेर-अनुकूल, वैज्ञानिक र नैतिक ज्ञान दिने शिक्षालाई जनाउँछ। यसले मानिसको ज्ञान, सीप, दृष्टिकोण र व्यवहारमा परिवर्तन ल्याई यौनहिंसा हटाउन निम्नलिखित तरिकाले सहयोग गर्दछ:
१. सहमति (Consent) को ज्ञान: सहमति भनेको स्वेच्छाले दिइएको अनुमति हो। बृहत् यौनिकता शिक्षाले सहमति नभई गरिने कुनै पनि यौन सम्पर्क यौनहिंसा हो भन्ने बुझाउँछ। यसले बालबालिका तथा किशोरकिशोरीलाई आफ्नो र अरूको सीमा सम्मान गर्न सिकाउँछ।
२. ज्ञान र सचेतना वृद्धि: यौनहिंसाका स्वरूप (यौन दुर्व्यवहार, बलात्कार, यौन उत्पीडन, छुवाइजन्य दुर्व्यवहार, साइबर यौन हिंसा) का बारेमा जानकारी दिई यसलाई चिन्न र बुझ्न सक्षम बनाउँछ।
३. लैंगिक समानता र सकारात्मक पुरुषत्व: लैंगिक भूमिका, पितृसत्ता र हिंसाको जरा बुझाई केटा तथा पुरुषलाई हिंसा नगर्ने, बरु हिंसा रोक्ने सहयोगी (ally) बनाउँछ।
४. सीप विकास: आत्मसम्मान, आत्मविश्वास, सञ्चार सीप, अस्वीकार गर्ने सीप, दबाब सामना गर्ने सीप र सहयोग माग्ने सीप सिकाउँछ।
५. कानुन र सहयोग सेवाको जानकारी: यौनहिंसा भएमा कहाँ, कसलाई उजुरी दिने (प्रहरी, महिला तथा बालबालिका कार्यालय, हेल्पलाइन १००/११४५) र कानुनी संरक्षणबारे जानकारी दिन्छ।
६. सुरक्षित वातावरण सिर्जना: विद्यालय, परिवार र समुदायमा खुला संवाद, गोपनीयता र दोष नथोपार्ने संस्कृति विकास गरी पीडितलाई रिपोर्ट गर्न प्रोत्साहित गर्दछ।
७. सचेतना अभियान र सञ्चारमाध्यम: विद्यालय पाठ्यक्रम, अभिभावक शिक्षा, सामुदायिक कार्यक्रम र सञ्चारमाध्यममार्फत यौनहिंसाविरुद्ध जनचेतना फैलाउँछ।
निष्कर्ष: यसरी बृहत् यौनिकता शिक्षाले ज्ञान, सहमति, लैंगिक समानता र कानुनी सचेतनामार्फत यौनहिंसाका मूल कारणमा प्रहार गरी दीर्घकालीन रूपमा यौनहिंसा हटाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education · 1 mark
लैङ्गिक विभेद सिर्जना हुने कुनै दुई कारण लेख्नुहोस् ।
Write any two causes that result in gender discrimination.
Answer
लैङ्गिक विभेद सिर्जना हुने दुईओटा कारण:
- (क) छोरालाई वंश धान्ने र छोरीलाई पराई सम्झने परम्परागत सोच र सामाजिक मूल्यमान्यता
- (ख) अशिक्षा, गरिबी र सचेतनाको कमी
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education · 1 mark
महिनावारी भएको बेला गर्न नहुने कुनै एउटा कार्य लेख्नुहोस् ।
Write any one activity one should avoid during menstruation.
Answer
महिनावारीको बेला सरसफाइमा ध्यान नदिई फोहोर वा थोत्रो कपडा प्रयोग गर्नु हुँदैन। साथै धेरै भारी बोकेर कडा शारीरिक काम गर्नु पनि उपयुक्त हुँदैन।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education · 5 marks
विवाहपूर्व नै यौन सम्बन्ध भएमा कस्ता असरहरू देखा पर्छन् ? छोटकरीमा लेख्नुहोस् ।
Write about the effects of sex before marriage in brief.
Answer
विवाहपूर्व यौन सम्बन्धले व्यक्तिको शारीरिक, मानसिक र सामाजिक जीवनमा नकारात्मक असर पार्छ:
- अनिच्छित गर्भ: कम उमेरमा गर्भ रहँदा असुरक्षित गर्भपतन गर्नुपर्ने वा जोखिमपूर्ण सुत्केरी हुने सम्भावना रहन्छ।
- यौनजन्य सङ्क्रमण: एचआईभी/एड्स, सिफिलिस, गनोरिया जस्ता रोग सर्ने जोखिम बढ्छ।
- मानसिक तनाव: डर, ग्लानि, चिन्ता र निराशा बढ्छ, कहिलेकाहीँ आत्महत्याको प्रवृत्ति पनि देखिन्छ।
- शिक्षामा बाधा: पढाइ छुट्ने र भविष्यको अवसर गुम्ने हुन्छ।
- सामाजिक बदनामी: परिवार र समाजबाट तिरस्कार तथा सम्बन्धमा अविश्वास उत्पन्न हुन्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
Questions from SEE 2082 Health and Physical Education, RE-3041 (Board exam, Chaitra 2082 (scan, FM 50)), CDC Class 10 Health and Physical Education model question (2076-curriculum pattern) (CDC model paper, FM 50), Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education (OPT.II 3041) Model Set 1 (Model paper (not a board exam), FM 50, 2 hrs, 9x1 + 5x5 + 2x8; undated. Questions only; its solutions were not used.) and PABSON SEE Pre-Board 2082 Health & Physical Education, Set A (PS3041 A) (PABSON pre-board exam, 2082 (paper dated 2081/10/15), FM 50, 1:30 hrs, 9x1+5x5+2x8; read from the scanned paper images only, answers not used.). Answers are written for this site; check them against your class notes.
Chapter titles and hours from the official syllabus ↗