Chapter 7 · 10 hours
खेल विज्ञान
SEE past exam questions
Past questions and answers
6 questions set from this chapter. Most repeated first.
- 2082 Chaitra · 1 mark
खेल चिकित्साको कुनै एक महत्त्व लेख्नुहोस् ।
Answer
खेल चिकित्साको एक महत्त्व:
खेल्ने क्रममा लागेको चोटपटक (मोच, मांसपेशी तान्ने, हड्डी भाँच्चिने आदि) को उपचार, पुनर्वास तथा पुनः खेलमा फर्कन सहयोग गर्नु खेल चिकित्साको प्रमुख महत्त्व हो ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- 2082 Chaitra · 5 marks
खेल मनोविज्ञान भनेको के हो ? खेल मनोविज्ञानको चारओटा महत्त्व उल्लेख गर्नुहोस् ।
Answer
खेल मनोविज्ञान (Sports Psychology)
खेल मनोविज्ञान भनेको मनोविज्ञानको त्यस्तो शाखा हो, जसले खेलाडीको मानसिक अवस्था, व्यवहार, भावना, प्रेरणा, आत्मविश्वास तथा खेल प्रदर्शनसँग सम्बन्धित विषयहरूको अध्ययन गर्दछ। सरल शब्दमा भन्ने हो भने खेल मनोविज्ञानले खेल क्षेत्रमा खेलाडीको मनोवैज्ञानिक पक्षलाई अध्ययन गरी खेल प्रदर्शन सुधार गर्न सहयोग गर्ने विज्ञान हो। यसले खेलाडीको मानसिक तयारी, तनाव व्यवस्थापन, ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमता तथा भावनात्मक सन्तुलन जस्ता पक्षहरूलाई समेट्दछ।
खेल मनोविज्ञानको महत्त्व
१. खेल प्रदर्शन सुधार: खेल मनोविज्ञानले खेलाडीको मानसिक तयारी, आत्मविश्वास र ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमता विकास गरी खेल प्रदर्शनलाई सुधार गर्न मद्दत गर्दछ।
२. तनाव तथा दबाब व्यवस्थापन: प्रतियोगिताको समयमा उत्पन्न हुने तनाव, डर, चिन्ता र दबाबलाई नियन्त्रण गर्न तथा सही ढङ्गले व्यवस्थापन गर्न खेल मनोविज्ञानले सहयोग गर्दछ।
३. प्रेरणा तथा आत्मविश्वास वृद्धि: खेलाडीमा आन्तरिक प्रेरणा, सकारात्मक सोच र आत्मविश्वास बढाउन खेल मनोविज्ञानले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ।
४. खेल भावना तथा अनुशासन विकास: खेल मनोविज्ञानले खेलाडीमा अनुशासन, सहयोग, सहनशीलता तथा खेल भावना (Sportsmanship) को विकास गर्न सहयोग पुर्याउँछ।
निष्कर्ष: यसरी खेल मनोविज्ञानले खेलाडीको मानसिक, भावनात्मक तथा सामाजिक पक्षलाई सन्तुलित बनाई खेल जीवनमा सफलता हासिल गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- 2082 Pre-board · PABSON Set A · 5 marks
खेल चिकित्सक भनेको के हो ? यसका कुनै चारओटा महत्त्व लेख्नुहोस् ।
What is sport medicine? Write down any four importance of it.
Answer
खेल चिकित्सक (खेल चिकित्सा): खेलकुद तथा शारीरिक क्रियाकलापसँग सम्बन्धित चोटपटकको रोकथाम, उपचार र पुनर्स्थापना तथा खेलाडीको स्वास्थ्य र प्रदर्शन सुधारसँग सम्बन्धित चिकित्सा विज्ञानको शाखा हो। यसका विशेषज्ञलाई खेल चिकित्सक भनिन्छ।
महत्त्व (कुनै चारओटा):
१. खेलाडीमा चोटपटक लाग्नबाट बचाउन सुरक्षित अभ्यास र तयारीको सल्लाह दिन्छ।
२. चोटपटक लागेमा तुरुन्त प्राथमिक उपचार र उचित चिकित्सा प्रदान गर्छ।
३. चोटपछि छिटो निको भई खेलमा फर्कन पुनर्स्थापना (फिजियोथेरापी) मा मद्दत गर्छ।
४. खेलाडीको पोषण, तौल, तालिम र प्रदर्शन सुधार गर्न मार्गदर्शन दिन्छ।
(लागूपदार्थ दुरुपयोग रोक्न र स्वास्थ्य परीक्षण गर्न पनि सहयोग पुग्छ।)
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- CDC Class 10 Health and Physical Education model question · 5 marks
खेल मनोविज्ञानको भनेको के हो ? यसका कुनै तीनओटा महत्त्वहरू लेख्नुहोस् ।
Answer
खेल मनोविज्ञान (Sports Psychology)
खेल मनोविज्ञान भनेको मनोविज्ञानको त्यस्तो शाखा हो, जसमा खेलाडीको खेलसम्बन्धी व्यवहार, मानसिक अवस्था, भावना, प्रेरणा, एकाग्रता, आत्मविश्वास तथा तनाव व्यवस्थापनजस्ता पक्षहरूको अध्ययन गरिन्छ। सरल शब्दमा भन्ने हो भने खेल मनोविज्ञानले खेल क्षेत्रमा खेलाडीको मनोवैज्ञानिक तयारी तथा मानसिक सुदृढतासम्बन्धी ज्ञान प्रदान गर्दछ।
खेल मनोविज्ञानका महत्त्वहरू:
१. मानसिक तयारी तथा आत्मविश्वास वृद्धि: खेल मनोविज्ञानले खेलाडीलाई प्रतियोगिताको समयमा आउने डर, घबराहट र तनावलाई नियन्त्रण गर्न सिकाउँछ। यसले खेलाडीमा आत्मविश्वास बढाई खेलमा सहभागी हुन प्रेरित गर्दछ।
२. एकाग्रता तथा ध्यान केन्द्रित गर्न सघाउनु: यसले खेलाडीलाई खेलको समयमा ध्यान भड्किने कारणहरू पहिचान गरी एकाग्रता कायम राख्ने तथा लक्ष्यमुखी बनाउने सीप सिकाउँछ।
३. प्रेरणा तथा भावनात्मक नियन्त्रण: खेल मनोविज्ञानले खेलाडीको आन्तरिक तथा बाह्य प्रेरणा जगाउने, जित–हारलाई सहज रूपमा स्वीकार गर्ने, आक्रोश र निराशालाई नियन्त्रण गर्ने तथा खेल भावना (स्पोर्ट्सम्यानसिप) विकास गर्न मद्दत गर्दछ।
निष्कर्ष: यसरी खेल मनोविज्ञानले खेलाडीको शारीरिक क्षमतासँगै मानसिक क्षमता विकास गरी खेल प्रदर्शन सुधार गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
- Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education · 1 mark
शारीरिक शिक्षामा बल केलाई भनिन्छ ?
What is 'strength' in physical education?
Answer
शारीरिक शिक्षामा बल भनेको मांसपेशीले प्रतिरोध वा भारको सामना गर्दै बल लगाउन सक्ने क्षमता हो। यो शारीरिक सक्षमताको एक महत्त्वपूर्ण तत्त्व हो।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 1 MCQ
Loading…
- Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education · 5 marks
कसरत क्रियाविज्ञान भनेको के हो ? यसका कुनै तीनओटा फाइदा लेख्नुहोस् ।
What is exercise physiology? Write any three benefits of it.
Answer
कसरत क्रियाविज्ञान: कसरत गर्दा मानव शरीरका अङ्ग र प्रणालीहरूमा के कस्तो परिवर्तन र प्रतिक्रिया हुन्छ भनेर अध्ययन गर्ने विज्ञानलाई कसरत क्रियाविज्ञान (exercise physiology) भनिन्छ। यसले मांसपेशी, मुटु, फोक्सो र श्वासप्रश्वास जस्ता प्रणालीमा कसरतको प्रभाव अध्ययन गर्छ।
तीनओटा फाइदा:
- शारीरिक सक्षमता र खेलाडीको प्रदर्शन सुधार गर्न मद्दत गर्छ।
- व्यक्तिको उमेर र स्वास्थ्य अवस्था अनुसार उपयुक्त कसरत योजना बनाउन सहयोग गर्छ।
- मुटु रोग, मधुमेह र मोटोपन जस्ता रोगको रोकथाम तथा पुनर्स्थापनामा सहयोगी हुन्छ।
Answer checked by Claude Sonnet · Oct 21, 2026
Test yourself · 2 MCQs
Loading…
Questions from SEE 2082 Health and Physical Education, RE-3041 (Board exam, Chaitra 2082 (scan, FM 50)), CDC Class 10 Health and Physical Education model question (2076-curriculum pattern) (CDC model paper, FM 50), Important Edu Notes: SEE Health and Physical Education (OPT.II 3041) Model Set 1 (Model paper (not a board exam), FM 50, 2 hrs, 9x1 + 5x5 + 2x8; undated. Questions only; its solutions were not used.) and PABSON SEE Pre-Board 2082 Health & Physical Education, Set A (PS3041 A) (PABSON pre-board exam, 2082 (paper dated 2081/10/15), FM 50, 1:30 hrs, 9x1+5x5+2x8; read from the scanned paper images only, answers not used.). Answers are written for this site; check them against your class notes.
Chapter titles and hours from the official syllabus ↗